Projekt recenzja: R.U.T.A. – GORE!

„Punk to muzyka bólu” stwierdził kiedyś w wywiadzie dla czasopisma „Rock’n’Roll” wokalista zespołu Proletaryat Tomek Olejnik. W pewnej dyskusji na temat rozwoju punk rocka przytoczyłem te słowa. Jeden z moich kolegów stwierdził, ze w takim razie punkiem jest obecnie polski hip hop. Rozmowa miała miejsce pod koniec lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, w okresie eksplozji polskiego hip hopu, i co by nie ukrywać, w momencie kryzysu polskiego punk rocka. Rozmowa skierowała się wtedy na tezę, że żeby być punkowcem nie wystarczy ostro grac na gitarach i krzyczeć „Anarchia, oh yeah!”. Można grać na akustyku i śpiewać o swoich problemach i będzie się bardziej wiarygodnym tej w estetyce niż chociażby zespół Offspring. Czy folk może być punkiem naszych czasow?



Wspominam te słowa nie bez kozery. Otóż w ramach „Projektu recenzja” będziemy omawiać zespół R.U.T.A. i ich płytę „GORE! Pieśni buntu i niedoli XV - XX w”. Za album odpowiada Maciek Szajkowski, lider Kapeli Ze Wsi Warszawa, jednej z najciekawszych grup na polskim rynku muzycznym. Do współpracy zaprosił gości, których nazwiska wywołują szacunek u każdego, kto zetknął się z polskim punkiem. Guma z Moskwy, Robal z Dezertera, Spięty (Lao Che) i Nika z Post Regiment. Po prostu „wielkie łał”. Sam projekt jest o tyle ciekawy, że zebrano twórczość ludową z okresu ostatnich kilkuset lat, archaiczne teksty chłopskie, wymierzone przeciwko władzy. Tytuł albumu świetnie oddaje jej zawartość liryczną. Muzykę zaaranżowano na tradycyjne ludowe instrumenty akustyczne (czyli wszelkiej maści suki biłgorajskie i inne liry korbowe) i wykonano ją z punkową werwą i ekspresją. Niektóre utwory, jak chociażby tytułowy, „Orałbym ja wami” czy „Nie boję się pana” to wręcz hard core. Tak, mimo użycia instrumentów akustycznych muzyka zespołu R.U.T.A. ma w sobie punkową agresję. Gdyby niektore utwory zagrać ze składem rockowym byłoby wymiatanie jak na płytach Dead Kennedys. Z drugiej strony nie brakuje elementów przebojowych, gdzie melodie wręcz zachęcają do nucenia. Albo raczej wykrzykiwania, bo taka forma byłaby bardziej odpowiednia dla utworów R.U.T.A. Takie utwory jak „Ksiydza z kazalnicy zrucić”, czy „Będą panowie sami łąki kosić” mają w sobie potencjał komercyjny. Tym bardziej, że wpisują się w modny obecnie nurtu buntowniczy. Ale o tym będzie jeszcze poniżej. Jak można krótkimi słowy opisać ten zespół? Muzyczna rebelia. Pół godziny prawdziwego punka. Tylko tyle i aż tyle. Projekt muzyczny Szajkowskiego nie pozostawi nikogo obojętnym. Wywoła rożne opinie, od skrajnego podziwu po potępienie. Uważam to za wartość. Artysta, który chce coś wyrazić musi wzbudzić emocje. Na tym polegał punk rock, jako bunt przeciwko rozbuchanym formalnie muzycznym pomysłom artystów z lat 70tych. Wybrano prostotę. Zarówno formy, jak i przekazu. I historia muzyki zmieniła się nieodwracalnie.

Muzycznie uważam projekt R.U.T.A. za jedną z najlepszych płyt ostatnich miesięcy. Dlaczego więc nie trafił on na moją listę „Top 20 roku 2011”? Otóż problem leży w tekstach. Uważam, że wykorzystanie pieśni ludowych mówiących o niedoli pańszczyźnianego chłopa za manipulację. Szczególnie, że Szajkowski popiera rożnych antyglobalistów i innych „oburzonych”. W telewizji, podczas koncertu na otwarcie polskiej prezydencji w UE, wyraził poparcie dla idiotów demolujących Ateny i Madryt. Takie postawienie sprawy powoduje, że „GORE!” staje się deklaracją polityczną. Porównanie dzisiejszych „wykluczonych” i „oburzonych” jest po prostu fałszowaniem rzeczywistości i po prostu kłamstwem. Porównując poziom życia ludzi z przeszłości do czasów współczesnych otrzymamy prostą konkluzję. Nigdy w Europie tak szerokie masy ludzi nie żyły na tak wysokim poziomie jak obecnie. W dodatku sięgając choćby do „Rzeczpospolitej Obojga Narodów” Pawła Jasienicy możemy przeczytać, że w XVIII wieku chłopi z Prus i Rosji masowo uciekali do Rzeczpospolitej ze względu na to, że w I RP ucisk pańszczyźniany był mniejszy niż w krajach ościennych czy choćby we Francji, a poza tym działało sądownictwo dające pewne prawa chłopom np.: tym mieszkającym w królewszczyznach. Jasne, pańszczyzna istniała, a chłop w społeczeństwie feudalnym był wykorzystywany, ale z płyty „GORE!” wynika, że w Polsce była totalna tragedia i „pan rozpijał wódką pańszczyźnianych chłopów.” No i jeszcze utwory, które można określić jako żałosny, bo bezrefleksyjny, antyklerykalizm, taki w najgorszym tego słowa brzmieniu, a la palikociarnia. Poza tym „Pieśń o Jakubie Szeli” to totalne przegięcie. Rabacja galicyjska, której Szela był przywódcą była inspirowania przez władze austriackie chcące wywołać antagonizmy wśród polskiego społeczeństwa. Za głowę szlachcica płacono więcej niż za pobicie tegoż, doszło więc do barbarzyńskich aktów przemocy, gwałtów i morderstw. Śpiewanie piosenek ku czci takich ludzi to po prostu pochwała bandytyzmu i zbrodni. No i zdrady. I to mi najbardziej przeszkadza na tej płycie. Może przy okazji tej recenzji za dużo miejsca poświęciłem kwestiom ideowym, ale wydaje mi się, że mam trochę racji. Bez kontekstu kulturowo-obyczajowego to mydlenie oczu osobom nie znającym historii. W dodatku analogia do czasów współczesnych wydaje mi się zamierzona. Hasła wyśpiewane na „Pieśniach buntu i niedoli” po małych korektach mogą być śpiewane przez dzisiejszych „oburzonych”. Problem leży tylko w tym, czy zdają sobie sprawę przeciwko komu tak naprawdę powinni protestować. Ale to już temat na odmienny artykuł.

Mam olbrzymi problem z oceną płyty projektu R.U.T.A. – muzycznie to bardzo dobra rzecz. Trudno ją zlekceważyć, bo miejscami jest po prostu porywająca. Jednak zawartość ideowa wywołuje u mnie sprzeciw. Trzeba się jednak zdecydować. Jako nastolatek byłem metalowcem, a nie byłem punkowcem (słuchałem tylko muzyki, z ideologią się nie utożsamiałem), z doktryn anarchistycznych wybieram anarchokapitalizm, więc łatwo nie będzie. Pomyślałem jednak, że uwielbiam kilka albumów, których ideologiczne przesłanie mi nie pasuje. Jak „London Calling” The Clash czy pierwsza płyta Rage Against The Machine. Postaram się być obiektywny. Ocena 4/5.

Recenzja Dawrweszte.
Recenzja Bojadżijewa.